Azmi Varan

EKAR Kuramı Araştırmaları

TA Araştırmaları

Diğer Araştırmalar


Çalışmanın Başlığı Title of the study	:	Öğrenme Bozukluklarında Ebeveyn Kabulü/Reddi ile İçselleştirme ve Dışsallaştırma Sorunlarının İncelenmesi Parental Acceptance-Rejection, Internalizing and Externalizing Behavior Problems in Children with Learning Disabilities

Araştırmacı/lar Researcher/s	:	Petek Batum

Yılı Year	:	2007

Çalışmanın durumu Present status	:	Tamamlandı Completed

Diğer Bilgiler Other info	:	Yüksek Lisans Tezi Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Klinik Psikoloji Yüksek Lisans Programı, Danışman: Prof. Dr. Ferhunde Öktem Master’s Degree Thesis Hacettepe University, Institute of Social Sciences, Clinical Psychology Master’s Degree Program, Supervisor: Prof. Dr. Ferhunde Öktem

İletişim Contact info	:	petekbatum@yahoo.com

Özet	:
Bu çalışma öğrenme bozukluğu olan çocuklarda ebeveyn reddi ve davranış sorunlarını incelemeyi amaçlamıştır. Öğrenme bozukluğu tanısı almış 7-11 yaşları arasındaki 53 çocuk yaş, cinsiyet, anne-baba eğitimi ve mesleği açısından eşleştirilmiş 57 çocukla karşılaştırılmıştır. Her iki gruptaki çocukların annelerine Ebeveyn Kabul-Red/ Kontrol Ölçeği (EKRÖ/K), Öğrenme Bozukluğu Belirti Tarama Listesi ve davranış sorunlarını ölçmek için Hacettepe Ruhsal Uyum Ölçeği uygulanmıştır. Çocukların annelerine ve babalarına yönelik red algılarını ölçmek amacıyla öğrenme bozukluğu ve karşılaştırma grubundaki çocuklara EKRÖ/K çocuk formunun anne ve baba değerlendirmeleri uygulanmıştır. Öğrenme bozukluğu (ÖB) ve karşılaştırma gruplarındaki çocuklar ebeveyn reddine ve kontrolüne ilişkin algılar ve içselleştirme ve dışsallaştırma sorunları açısından 2 (Cinsiyet) x 2 (Grup) varyans analizleriyle (ANOVA) karşılaştırılmıştır. Genel olarak bulgular, ÖB grubundaki çocukların karşılaştırma grubundaki çocuklara göre ebeveynleri tarafından daha çok reddedildiklerini ve daha fazla davranış sorunu gösterdiklerini ortaya koymuştur. Cinsiyet x Grup ortak etkisine göre ÖB grubundaki kızların annelerinin red algısı karşılaştırma grubundaki kızların annelerinin red algısından yüksek çıkmıştır, ancak erkekler arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Çocuk algılarına bakıldığında, ÖB ve karşılaştırma grubundaki çocuklar benzer düzeyde anne reddi algılarken ÖB grubundaki çocukların karşılaştırma grubundaki çocuklara göre daha fazla baba reddi algıladıkları bulunmuştur. Cinsiyetin etkisi incelendiğinde, erkeklerin kızlardan daha çok anne ve baba reddi algıladıkları belirlenmiştir. ÖB ve karşılaştırma grupları davranış sorunları açısından cinsiyetin etkisi de gözetilerek karşılaştırıldığında ÖB grubundaki çocukların karşılaştırma grubundaki çocuklara göre daha fazla içselleştirme sorunu gösterdikleri bulunmuştur. İki grup arasında dışsallaştırma sorunlarındaki fark ise sadece kızlarda ortaya çıkmıştır. Ebeveyn reddi, içselleştirme ve dışsallaştırma sorunları değişkenleri arasındaki ilişkiler regresyon analizleriyle ÖB ve karşılaştırma grupları için ayrı ayrı incelenmiştir. Her iki grupta da içselleştirme sorunları çocuğun anne reddi algısı tarafından yordanırken dışsallaştırma sorunları ve davranış sorunları toplam puanları annenin çocuğuna yönelik red algısı tarafından yordanmıştır. Çalışmanın bulguları, öğrenme bozukluklarında ebeveyn reddinin önemli bir rol oynadığına ve bu sebeple, ebeveynlerin de tedavi planında yer alması gerektiğine dikkat çekmektedir.
Summary	:
The aim of this study was to examine the levels of parental acceptance-rejection and behavior problems in children with learning disabilities (LD). 53 children with LD, aged between 7 and 11 were compared to 57 children who were matched with the LD group on age, gender and levels of parental education and occupation. Mothers of the children in both groups completed the Parental Acceptance-Rejection/ Control Questionnaire (PARQ/C), Learning Disability Symptom Checklist and Hacettepe Psychological Adjustment Scale. Children were given the child forms of mother and father versions of the PARQ/C in order to examine children’s perceptions of maternal and paternal rejection. 2 (Gender) x 2 (Group) ANOVAs were conducted to examine gender and group differences with respect to levels of parental rejection, internalizing and externalizing problems. Results revealed that children with LD were more rejected by their parents and showed higher levels of behavior problems than children without LD. Gender x Group interaction effect indicated that LD girls’ mothers perceived higher rejection than mothers of girls without LD. However, there was no significant difference between boys with LD and boys without LD with respect to mothers’ perceived rejection towards their children. Children’s perceptions of parental rejection indicated that maternal rejection did not differ significantly between the two groups while there was a significant difference in paternal rejection. Children with LD perceived their fathers as more rejecting than children without LD. Examination of gender differences revealed that boys perceived more paternal and maternal rejection than girls. With respect to behavior problems, it was found that children with LD showed higher levels of internalizing problems than children without LD while the difference in externalizing behaviors was significant only for girls. The relations between variables of parental rejection and behavior problems were investigated through regression analyses that were separately conducted for children with and without LD. Regression analyses indicated that for both groups of children, children’s perception of maternal rejection predicted internalizing problems while mothers’ perceptions of rejection towards their children predicted externalizing problems. Overall, findings of the study shed light to the importance of parental rejection in learning disabilities and draws attention to including parents in the treatment plan.